[PDF] પાળિયા: ઇતિહાસ, પ્રકારો અને માહિતી | Paliya Information in Gujarati Download

શું તમે ગુજરાતની અસ્મિતા સમાન પાળિયા (Paliya) વિશે જાણવા માંગો છો? શું તમારે પાળિયાના ઇતિહાસ અને સંસ્કૃતિ વિશેની PDF ડાઉનલોડ કરવી છે? તો તમે યોગ્ય જગ્યાએ છો.

ગુજરાત, અને ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છની ધીંગી ધરા પર જોવા મળતા પાળિયા એ માત્ર પથ્થર નથી, પણ આપણા પૂર્વજોના શૌર્ય અને બલિદાનની સાક્ષી પૂરતા જીવંત સ્મારકો છે. અહીં તમને પાળિયા વિશેની સંપૂર્ણ માહિતી અને ફ્રી PDF મળશે.

પાળિયા એટલે શું?

પાળિયા (જેને ખાંભી પણ કહેવાય છે) એ એક પ્રકારનું સ્મારક છે, જે મોટે ભાગે યુદ્ધમાં શહીદ થયેલા શૂરવીરો, સતી થયેલી સ્ત્રીઓ અથવા ગાયોના રક્ષણ માટે ખપી ગયેલા પૂર્વજોની યાદમાં બનાવવામાં આવે છે.

‘પાળિયા’ શબ્દ સંસ્કૃત શબ્દ ‘પાલ’ પરથી આવ્યો છે, જેનો અર્થ થાય છે “રક્ષણ કરવું”. ગુજરાતમાં તેને પાલિયા, ખાંભી, પારિયો કે પાળા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

પાળિયાની રચના અને પ્રતીકો

પાળિયાના પથ્થરને મુખ્યત્વે ત્રણ ભાગમાં વહેંચવામાં આવે છે, જે ઇતિહાસકારો અને સંશોધકો માટે ખૂબ મહત્વના છે:

1. ટોચનો ભાગ: અહીં સૂર્ય અને ચંદ્રના પ્રતીકો હોય છે, જે દર્શાવે છે કે “જ્યાં સુધી સુરજ-ચાંદો રહેશે, ત્યાં સુધી આ શૂરવીરની કીર્તિ રહેશે.”
2. મધ્ય ભાગ: અહીં જે તે શહીદની આકૃતિ કોતરવામાં આવે છે (જેમ કે ઘોડેસવાર યોદ્ધા, તલવાર સાથે સૈનિક, અથવા હાથના પંજા).
3. નીચેનો ભાગ: અહીં શિલાલેખ હોય છે જેમાં શહીદનું નામ, ઘટના, તારીખ અને સમયની માહિતી હોય છે.

પાળિયાના મુખ્ય પ્રકારો

પાળિયા કોના માટે બનાવવામાં આવ્યા છે, તેના આધારે તેના વિવિધ પ્રકાર પડે છે:

• યોદ્ધાઓના પાળિયા: યુદ્ધમાં લડતા લડતા શહીદ થનાર વીરો માટે. તેમાં મોટાભાગે ઘોડેસવાર અને હથિયારો સાથેની કોતરણી હોય છે.
• સતીના પાળિયા: જે સ્ત્રીઓએ પતિ પાછળ સતી થઈ હોય અથવા જૌહર કર્યું હોય. તેમાં મોટે ભાગે જમણો હાથ આશીર્વાદ આપતો હોય તેવી આકૃતિ હોય છે.
• ખલાસીઓના પાળિયા: દરિયાઈ સફર દરમિયાન મૃત્યુ પામેલા ખલાસીઓ માટે. તેમાં ઘણીવાર જહાજનું ચિત્ર હોય છે.
• ક્ષેત્રપાળના પાળિયા: જમીન અને પાકના રક્ષણ માટે પૂજાતા દેવ, જે ખેતરની નજીક હોય છે.
• સુરધન (Surdhan): આકસ્મિક મૃત્યુ (જેમ કે અકસ્માત, હત્યા) ની યાદમાં બનાવેલ સ્મારક.
• સૂરાપુરા (Surapura): જેઓ અન્યના જીવ બચાવવા કે ધર્મ માટે યુદ્ધમાં ખપી ગયા હોય.

[PDF] Paliya History & Information Download

પાળિયા વિશેની વિસ્તૃત માહિતી, તેના પ્રકારો અને ઇતિહાસ જાણવા માટે નીચે આપેલી PDF પુસ્તકો ડાઉનલોડ કરો.

પાળિયા પૂજનનું મહત્વ

આપણી સંસ્કૃતિમાં શહીદોને ભગવાન સમાન દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે. ખાસ દિવસો જેવા કે શહીદના મૃત્યુની તિથિ, બેસતું વર્ષ, દિવાળી કે નવરાત્રીના દિવસોમાં વંશજો દ્વારા પાળિયાનું પૂજન થાય છે. પાળિયાને સિંદૂર લગાવવામાં આવે છે અને તલના તેલનો દીવો કરવામાં આવે છે. આ પ્રથા દ્વારા નવી પેઢી પોતાના પૂર્વજોના બલિદાનને યાદ રાખે છે.